|
|
09 Haziran 2002
|
|||
|
|||
|
Bu
Satırların Yazarı, Ayn Rand’ın destan romanı “Atlas Shrugged”da Francisco
d’Anconia’nın “paranın anlamı” konusunda yaptığı uzun konuşmaya geçen hafta
kaldığı yerden devam ediyor: |
|
“Sadece ona ihtiyacı olmayan, hangi noktadan başladığı hiç fark etmeden
kendi servetini yaratabilen insan bir miras sahibi olmayı hakeder. Eğer bir
varisin değeri parasının miktarı ile aynı büyüklükte ise, para ona hizmet
eder, değilse onu mahveder. Ama siz ona bakıp paranın onu çürüttüğünü
düşünürsünüz. Gerçekten öyle mi, yoksa o mu parayı çürütmüştür? Değersiz bir
varise gıpta etmeyin, o servet sizin değil ve siz o para ile daha iyi şeyler
yapamazsınız. O paranın size dağıtılması gerektiğini düşünmeyin. Çünkü bu durumda dünyaya bir tane asalak yerine 50 tane asalak yetişmiş olacaktır. Para, kökleri olmadığı müddetçe ölmeye mahkum bir güçtür kendisi ile aşık atamayan bir zekaya hizmet edemez. Siz bu sebepten mi parayı kötü bir şey olarak adlandırıyorsunuz? HAYATTA KALMAYI SAĞLAYAN ARAÇ Para, hayatta kalmanızı sağlayan bir araçtır. Geçiminizin kaynağını bildirme kararınız aynı zamanda kendi yaşamınızın kaynağını bildirir. Eğer kaynak çürükse, bütün hayatınızı lanetlemişsiniz demektir. Paranızı sahtekarlıkla mı kazandınız, insanların kusur veya aptallıklarını kötüye kullanarak, akılsız insanların size yeteneklerinizin hak ettiğinden daha fazlasını ödemesini umarak, standartlarınızı aşağıya çekerek mi yoksa küçük gördüğünüz insanlara istemediğini işler yaparak mı? Eğer öyleyse, kazandığınız para ne bir anlığına mutluluk ne de bir kuruşluk keyif verecektir. Bu para ile aldığınız bütün şeyler size, kendinizi takdir değil suçlama, başarı değil utanç kanıtı olarak geri dönecektir. İşte o zaman paranın bir şeytan olduğunu haykıracaksınız. Şeytan, çünkü sizin kendinize olan saygınızın yerine geçecek. Şeytan, çünkü ahlaksızlığınızdan zevk almanıza izin vermeyecek. Paradan nefret etmenizin kökeni bu mu? Para her zaman bir sonuç olarak duracak, sebep yerine geçmenize izin vermeyecektir. Bir meziyetin sonucudur ama ne size bu meziyeti sağlar ne de kusurlarınız bağışlatır. Ne maddi ne manevi size hakketmediğinizi vermez. Paradan nefret etmenizin kökeni bu mu? KÖTÜLÜKLERİN TEMELİ PARA SEVGİSİ Mİ? Ya da “bütün kötülüklerin temeli insanların paraya olan sevgisi” mi dediniz? Birşeyi sevmek onu anlamaktır ve sevgi doğaldır. Parayı sevmek ise onu anlamak ve onun sizin içinizdeki en iyi gücün yaratılması ve en iyi insanlar arasında kendi çabanızla başkalarının çabalarını değiş tokuş edebilecek olmanız gerçeğini kabul etmek demektir. Paradan nefret ettiğini en çok haykıran kişi, ruhunu 5 kuruşa satacak insandır - ve bunun için de gayet iyi bir sebebi var. Parayı sevenler, onun için çalışmayı göze alanlardır. Onu kazanmak için yetenekleri olduğunu bilirler. Size insanların karakterlerini tanıyabilmek için bir ipucu vereyim:parayı lanetleyen kişi onu yüz kızartıcı bir yoldan kazanmıştır. Paraya saygı duyan biri ise onu hakkederek kazanmıştır. Paranın şeytan işi olduğunu söyleyen kişilerden mümkün olduğunca hızla ve uzağa kaçın. Bu cümle, yaklaşmakta olan bir cüzamlının çaldığı çan gibi, size doğru gelen bir yağmacının habercisidir. Yeryüzünde bir arada yaşayan ve birbirleri ile ilişki içinde olma gereksinimi olan insanların tek aracı eğer para değilse silah namlusudur. Ancak para, kazanmak veya elinizde tutmak istiyorsanız, sizden en yüce erdemlerinizi ister. Gurur, onur ve öz saygısı olmayan, para sahibi olmayı hakkettiği konusunda ahlaki hisleri olmayan, onu savunmayı yaşamlarını savunmak olarak görmeyen, zengin oldukları için her fırsatta özür dileyen kişiler, o paraya uzun süre ile sahip olamazlar. Yüzyıllarca taşların altında saklanmış, ancak servet sahibi olduğu için suçluluk duyan ve affedilmek için yalvaran ilk kişinin kokusunu alarak ortaya çıkan yağmacı sürülerinin doğal yemleridir. Bunlar o kişiyi bu suçluluk duygusundan hafifletecek ve tam da onun hakkettiği gibi hayatına el koyacaklardır. ÇİFTE STANDARTLILARIN YÜKSELİŞİ Sonra da çifte standartlı insanların yükselişine tanıklık edeceksiniz - bu insanlar kaba güçle yaşar ancak el koyacakları parayı yaratacak insanlara güvenirler. Ahlaklı bir toplumda bu insanlar suçlu olarak ilan edilir ve bunlara karşı sizi koruyacak yasalar bulunur. Ama suçluları “ama başka çareleri yok ki” diyerek haklı çıkartan, yağmacı sürülerini kanunlarla koruyan yani silahsız kurbanlarının servetlerine el koymayı meşrulaştırmış toplumlarda para, yaratıcılarının intikamcısı haline gelir. Bu tip yağmacılar, savunmasız insanların elindeki silahları alacak yasaları çıkartarak onları soymayı güvenli hale getirir. Ancak onların yağma düzeni başka yağmacıları da yaratır ve çaldıkları, başkaları tarafından da yağmalanır hale gelir. Ve artık yarış, üretimde en yetenekli olanlar arasında değil, vahşilikte en acımasız olanlar arasında geçmeye başlar. Kaba güç, standart haline gelmeye başladığında da katiller yankesicilere karşı zafer kazanmaya başlar. Ve böyle bir toplum da felaket ve katliamlardan sonra yıkılıp gider. Siz böyle bir günün gelip gelmediğini merak ediyorsanız, parayı takip edin. Para, bir toplumun erdemlerinin barometresidir. Eğer bir değiş tokuşun, rıza ile değil de zorla yapıldığını, birşeyler üretmek için, hiçbir şey üretmeyenlerden izin almak zorunda kalındığını, paranın üretim peşinde değil de rüşvet ve suistimalle uğraşanlara aktığını ve yasaların sizi onlara karşı korumadığını, çürümenin ödüllendirildiğini dürüstlüğün ahmaklık olarak adlandırıldığını görüyorsanız o toplumun lanetlendiğini anlarsınız. PARA SİLAHLA REKABET ETMEZ Para o kadar yüce bir araçtır ki, silahla rekabet etmez, vahşilikle birarada yaşayamaz. Bir ülkenin yarı-mal sahibi, yarı-yağmacı olarak yaşamasına izin vermez. Yıkıcılar insanlar arasında ortaya çıktığında, işe ilk önce paranın temsil ettiklerini yıkmakla başlarlar, çünkü para insanın korunma şekli ve varlığının ahlaki tarafıdır. Yıkıcılar altına el koyarak onun karşılığında kağıt parçaları verir. Altın, objektif bir değer olarak, yaratılan servetin eşitidir. Kağıt para, olmayan bir servetin, servet yaratan insanlara karşı doğrultulmuş bir silahın yardımı ile desteklenen ipotektir. İnsanın yaşamını sürdürmesinin aracı olarak parayı kötü olarak adlandırırsanız, insanların iyi olarak kalmasını beklemeyin. Üretimin yasaklandığı ve üretilenin yağmalandığı bir düzende üretmeye devam etmelerini beklemeyin. “Kim bu dünyayı mahvediyor?” diye sormayın, çünkü bunu yapan sizsiniz. İnsanlık tarihinde, para, isimleri değişse de soygun yöntemleri aynı kalan insanlar tarafından yağmalandı. Bu yöntem, yaratılan servete el koyarak, o serveti yaratanları küçümsemek, kötülemek ve onursuzlukla suçlamak olmuştur. Paranın iyi şeylerin kökeni olduğunu anlayıp kabul etmediğiniz müddetçe kendi yıkımınızı hazırlıyorsunuz demektir. Para onurlu ve isteğe bağlı bir değiş-tokuşun aracı olmayı bırakırsa, insanlar onun aracı olmaya başlarlar. Kan, kırbaç, silah veya para. Seçiminizi yapın - çünkü başka bir seçenek yok, ve zamanınız gittikçe daralıyor.” Sevgi, saygı, kupayı alıp gelen bir Türkiye. |
.gif){kind=spacer}